O CPES considera desproporcionados e ineficaces os polémicos bloqueos de LaLiga

Un estudo do Centre for European Policy Studies (CEPS) pon o foco no crecente uso de medidas de bloqueo de páxinas web en Europa para combater a pirataría dixital, cunha análise que resulta especialmente relevante no caso de España. O informe conclúe que os bloqueos, aínda que cada vez máis frecuentes, presentan unha eficacia limitada e implican riscos significativos tanto para o ecosistema dixital como para os dereitos dos usuarios.
No contexto español, o estudo identifica unha das aplicacións máis agresivas deste tipo de políticas. En decembro de 2024, un xulgado mercantil de Barcelona concedeu á patronal do fútbol profesional a capacidade de actualizar semanalmente listas de enderezos IP a bloquear sen necesidade de autorización xudicial adicional. Esta delegación de poder nunha entidade privada marca unha diferenza substancial respecto doutros países europeos, onde o control xudicial adoita ser máis estrito.
As consecuencias non tardaron en facerse visibles. A partir de febreiro de 2025, durante a retransmisión de partidos, activáronse bloqueos sobre infraestruturas compartidas que tamén daban servizo a miles de webs lexítimas. Segundo o estudo, arredor de 3.300 servizos legais quedaron inaccesibles para os usuarios, evidenciando o risco de sobrebloqueo inherente a técnicas como o bloqueo por IP, especialmente nunha Internet baseada en infraestruturas compartidas.
Ademais da vía xudicial, España conta cun mecanismo administrativo paralelo. A Comisión de Propiedade Intelectual pode ordenar o bloqueo de contidos ata un ano sen autorización previa dun xuíz, baseándose unicamente na denuncia dun titular de dereitos. Este modelo, pouco habitual na Unión Europea, introduce interrogantes sobre as garantías procesuais e o equilibrio entre protección da propiedade intelectual e dereitos fundamentais.
O estudo subliña que estas políticas se desenvolven nun contexto no que a pirataría responde a factores máis amplos que a simple dispoñibilidade técnica. A evidencia empírica indica que o prezo, a accesibilidade e a fragmentación das plataformas legais teñen un peso determinante. De feito, unha parte significativa dos usuarios recoñece que abandonaría fontes ilegais se existisen alternativas legais máis accesibles e económicas.
Neste sentido, os autores conclúen que o bloqueo de páxinas webs actúa fundamentalmente como unha medida que incrementa o custo de acceso ao contido ilegal, pero sen atacar as causas estruturais da pirataría. Ademais, os efectos positivos adoitan ser limitados no tempo, xa que tanto os usuarios como os operadores de contidos ilegais atopan rapidamente vías para esquivar as restricións.
Outro dos puntos críticos identificados é a distribución dos custos. Mentres que os titulares de dereitos impulsan estas medidas, son os operadores de rede, provedores de servizos e usuarios quen asumen o impacto económico e técnico, así como as consecuencias do sobrebloqueo.
O caso español exemplifica tamén un problema máis amplo na Unión Europea: a fragmentación regulatoria. A diversidade de enfoques nacionais dificulta a operativa de servizos dixitais transfronteirizos e pode entrar en tensión cos principios de neutralidade da rede e liberdade de expresión.
Como alternativa, o estudo aposta por unha estratexia máis equilibrada que combine medidas técnicas con políticas orientadas á demanda: mellorar a oferta legal, reducir prezos, aumentar a dispoñibilidade e simplificar o acceso aos contidos. Só así, conclúe, será posible reducir de maneira sustentable o consumo ilegal sen comprometer o funcionamento aberto da Internet.